3 grudnia - Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami

Na rynku pracy widać wzmożoną aktywizację osób z niepełnosprawnościami. Choć czas pandemii wyhamował nieco rosnący trend, to jednocześnie przyczynił się do popularyzacji pracy z domu, co pozytywnie wpłynęło na tę grupę zawodową. Łukasz Kubiak, ekspert rynku pracy z Manpower, lider projektu zatrudniania osób z niepełnosprawnościami w rozmowie o aktywizacji tej grupy zawodowej, różnorodności w zespołach, podejściu pracodawców, a także o zmianach, jakie zaszły w tych obszarach na przestrzeni ostatnich lat.

Jak organizacje podchodzą teraz do zatrudniania osób z niepełnosprawnościami?

Jest lepiej, rozmawiamy na temat różnorodności w zarządzaniu zespołami w szerszym gronie, a to kolejny dobry krok ku podnoszeniu aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami. To tacy sami pracownicy jak osoby w pełni sprawne, chcą pracować, rozwijać się, korzystać z dobrodziejstw rynku pracy. Na przestrzeni ostatnich trzech lat obserwuję zmianę otwartości samych pracodawców co do ich zatrudnienia. W 2021 roku wprowadzona została w Polsce „Strategia na rzecz osób z niepełnosprawnościami”. Jej głównym celem jest włączenie osób z niepełnosprawnościami w życie społeczne i zawodowe, a co za tym idzie wzrost aktywności tej grupy zawodowej, która według prognoz powinna do 2030 roku wzrosnąć do 40%. W ManpowerGroup zatrudniamy o 20% więcej osób z niepełnosprawnościami niż 4 lata temu, między innymi właśnie dzięki zaangażowaniu w projekt aktywizacji zawodowej.

Dlaczego warto zatrudnić osobę z niepełnosprawnościami?

Przede wszystkim pracodawcy zwracają uwagę na to, że zatrudniając osoby z niepełnosprawnościami zyskują bardzo zaangażowanych, lojalnych pracowników. Być może czasami pojawiają się pewne niedociągnięcia względem efektywności, jednak rekompensują to kwestie relacji w zespole i zapału do działania. Dodatkowo niesie to ze sobą szereg korzyści, takich jak dostęp do szerszej grupy talentów, wzmacnianie zaangażowania społecznego, budowanie pozytywnych aspektów w działaniach ESG. Co więcej, mamy wtedy realny wpływ na współtworzenie otwartego środowiska pracy bez barier, w którym jest miejsce dla osób z niepełnosprawnościami. Nie bez znaczenia jest również fakt, że w ten sposób tworzy się lepsza atmosfera w miejscu pracy, a ich obecność w zespołach często zwiększa motywację, pozwala na korzystanie z różnorodności doświadczeń. W mojej ocenie zatrudniając osoby z niepełnosprawnościami zyskujemy nową perspektywę i wzmacniamy zespół. Nie można tu także pominąć aspektu wsparcia finansowego, które pracodawca może tu uzyskać. Natomiast jeśli pieniądze są głównym motywatorem takiej rekrutacji, a nie chęć aktywizacji, to na ogół kończy się to niezadowalającymi efektami.

Czy widzisz zmiany w firmach w tym obszarze?

O tak, zdecydowanie. Od 2014 roku kiedy rozpoczęliśmy projekt aktywnego wspierania osób z niepełnosprawnościami, przebyliśmy wraz z naszymi klientami i kandydatami długą drogę. Szczególne wzmocnienie działań i zwiększona otwartość wyraźne są na rynku pracy w ostatnich 4 latach. To bardzo pozytywny trend, który niestety nieznacznie wyhamowała pandemia, ale wraz z jej końcem wróciliśmy z nowymi pomysłami i kolejnymi projektami. Nasz sztandarowy projekt „Mocni RAZEM” skupiony jest na pomaganiu i zbieraniu pieniędzy na leczenie dzieci, które borykają się z różnymi chorobami. Sukces na tym polu nie byłby możliwy bez udziału naszych partnerów biznesowych, instytucji kulturowych czy ośrodków edukacyjnych. Dlatego szczególnie chciałbym podkreślić, że firmy nie tylko mocniej uchyliły swoje drzwi na osoby z niepełnosprawnościami, ale także wykazują inicjatywę niosąc realną pomoc finansową w projektach charytatywnych. To są znakomite przykłady na branie odpowiedzialności społecznej w obszarze CSR.

Czy w związku z większymi kosztami z mogą bardziej przychylnie patrzeć na osoby?

Refundacja kosztów za aktywizację osób z niepełnosprawnościami jest bardzo korzystna i atrakcyjna dla pracodawców. Jeśli dodamy do tego efekt pracy kandydata to mamy poczucie pełnego sukcesu. Z pewnością sama adaptacja oraz szkolenie takich pracowników trwa nieco dłużej, często są to osoby wracające na rynek pracy po krótszej lub dłuższej przerwie, więc naturalnym jest, że potrzebują trochę więcej uwagi.

Jakie branże są najbardziej otwarte na różnorodność w zespołach?

Liderami są tutaj obszary takie jak obsługa klienta, call center, logistyka czy produkcja. Warto jednak zaznaczyć, że widać pozytywne przemiany i większą otwartość na kandydatów z niepełnosprawnościami w branżach usługowych, sprzedaży detalicznej. Branża IT także działa w tej kwestii, a liczę na to, że w kolejnych kwartałach będzie intensyfikowała swoje działania. Szybki rozwój cyfryzacji niesie ze sobą wiele możliwości, w tym także nowe miejsca pracy. Branża IT ma ogromny potencjał, nieustannie się rozwija, a niedobór talentów będzie się tu tylko pogłębiał. Dlatego aktywizacja osób z niepełnosprawnościami w tym sektorze daje pracodawcom możliwość skorzystania z puli talentów, która ma w sobie ogromny niewykorzystany potencjał.

Czy zauważasz, że więcej osób z niepełnosprawnościami aktywizuje się zawodowo? Jak w ostatnich latach zmieniły się szanse na ich aktywizację zawodową?

W 2021 roku wprowadzona została przez rząd w Polsce „Strategia na rzecz osób z niepełnosprawnościami”. Jej głównym celem jest większe włączenie osób z niepełnosprawnościami w życie społeczne oraz aktywność zawodową, która według prognoz do 2030 roku powinna wzrosnąć do 40%. Według danych GUS, w IV kwartale 2020 roku współczynnik ten wynosił 17,9%. Widać postęp, ale jeszcze daleko nam do średniej wszystkich krajów Unii Europejskiej, gdzie wskaźnik zatrudnienia tej grupy zawodowej jest znacznie wyższy. Według szacunków Polskiego Instytutu Ekonomicznego w 2019 roku było to 48,1%. Pandemia wyhamowała trend wzrostowy w podejmowaniu pracy przez osoby dotknięte niepełnosprawnościami. Wiele firm, nie tylko korporacji, jest jednak coraz bardziej otwartych na zarządzanie różnorodnością. Dużo zadziało się w tym temacie, jednak to wciąż rozwojowa praca w pomaganiu i aktywizowaniu różnych zespołów. Na przestrzeni ostatnich 3 lat zauważyliśmy wzrost liczby ofert pracy kierowanych do osób z niepełnosprawnościami. 2 na 5 naszych klientów pyta, co może zrobić, żeby dostosować swoją organizację do zatrudnienia takich pracowników. Chcą być przyjaznym miejscem pracy dla wszystkich, a to już duży postęp.